Jak rozumieć pojęcie ,,sprawiedliwego” i ,,jawnego” procesu
Proces sądowy jest jedną z najważniejszych instytucji funkcjonujących w demokratycznym państwie prawa. To właśnie w jego ramach rozstrzygane są konflikty prawne i dochodzi się w nich sprawiedliwości, aby chronić podstawowe wartości, na których opiera się nasze społeczeństwo. W procesie obywatele stykają się bezpośrednio z władzą sądowniczą, która może być dla osób niezaznajomionych z prawem przytłaczająca…
Prawo do sądu w postępowaniu rozwodowym: Relacja między jurysdykcją krajową a instytucją małżeństwa w polskim systemie prawnym.
Wstęp W Rzeczypospolitej Polskiej art. 45 Konstytucji RP zapewnia każdemu prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd, bez nieuzasadnionej zwłoki. Niniejszy tekst podejmuje temat prawa do sądu w kontekście postępowania rozwodowego, ze szczególnym uwzględnieniem relacji między jurysdykcją krajową a instytucją małżeństwa. Zawarte zostaną podstawowe informacje o procedurze sądowej…
Stan nadzwyczajny a prawo do sądu – wpływ stanów nadzwyczajnych na dostęp obywateli do wymiaru sprawiedliwości
Stany nadzwyczajne wystawiają na próbę zdolność państwa do ochrony bezpieczeństwa przy jednoczesnym poszanowaniu praw jednostki. Wymaga to zarazem skuteczności działania władz i nienaruszalności gwarancji obywatelskich. Wśród nich ważne miejsce zajmuje prawo do sądu, zagwarantowane w art. 45 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, które zapewnia każdemu sprawiedliwe i jawne rozpatrzenie sprawy przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd.…
PRZESŁUCHANIA MAŁOLETNICH POKRZYWDZONYCH W KONTEKŚCIE PRAWA DO SĄDU
Prawo do sądu wyrażone jest w art. 45 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, który stanowi, że każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd. Warto się zastanowić, czy sprawiedliwe rozpatrzenie sprawy, w każdym przypadku będzie oznaczało to samo. Czy działania państwa powinny być każdorazowo dostosowane do…
Instytucja przedsądu a konstytucyjne prawo do sądu
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 45 ust. 1 gwarantuje każdemu obywatelowi prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy przez właściwy, niezależny i bezstronny sąd. To fundamentalne prawo, zwane konstytucyjnym prawem do sądu, jest podstawą demokratycznego państwa prawnego, zapewniając obywatelom ochronę ich praw i wolności. W kontekście prawa do sądu szczególnie kontrowersyjna jest instytucja przedsądu, która…
Problematyka Prawa do sądu osób umieszczonych w Krajowym Ośrodku Zapobiegania Zachowaniom Dyssocjalnym w Gostyninie
Ośrodek Zapobiegania Zachowaniom Dyssocjalnym w Gostyninie powstał na mocy ustawy z dnia 22 listopada 2013r. o postępowaniu wobec osób z zaburzeniami psychicznymi stwarzających zagrożenie życia, zdrowia lub wolności seksualnej innych osób. Stwierdzone zaburzenia psychiczne muszą mieć taki charakter lub nasilenie, że zachodzi co najmniej wysokie prawdopodobieństwo popełnienia czynu zabronionego z użyciem przemocy lub groźbą jej…
Przełamanie linii orzeczniczej na tle doktryny prawniczej i zachodzących zmian społecznych
Jednym z podstawowych praw gwarantowanych przez Konstytucję RP z 1997 roku jest prawo do sądu, określone w art. 45. Zapewnia ono każdemu obywatelowi możliwość rozstrzygania sporów i ochrony swoich praw przez niezależny, bezstronny i niezawisły sąd. Realizacja tej kompetencji wymaga jednak nie tylko stabilności prawa, ale także jego zdolności do adaptacji wobec zmieniających się okoliczności…
Skarga na nieuzasadnioną zwłokę jako nieodłączny element egzekwowania konstytucyjnego prawa do sądu
Wstęp Prawo do sądu jest jednym z podstawowych praw, które gwarantowane jest zarówno w Konstytucji RP, jak w prawie międzynarodowym. System gwarancji dostępu do sądu jest elementem koniecznym każdego demokratycznego systemu prawnego. Podstawą normatywną prawa do sądu w polskim systemie prawnym jest art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, który gwarantuje każdemu prawo do sprawiedliwego i…
Prawo do sądu osoby ubezwłasnowolnionej – zagadnienia teoretyczne i praktyka sądowa.
Prawo do sądu zostało unormowane przez ustrojodawcę w art. 45 ust.1 Konstytucji RP o treści: „Każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd”. Zasada ta odnosi się do wszystkich obywateli, gdyż zgodnie z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, wszyscy obywatele są wobec prawa…
Realizacja prawa do sądu w kontekście działalności Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego
W 2018 r. doszło do zmian legislacyjnych związanych z funkcjonowaniem Sądu Najwyższego, wskutek których utworzono m.in. nową izbę – Izbę Dyscyplinarną Sądu Najwyższego. Utworzono ją nowelizacją ustawy o Sądzie Najwyższym, a później, w 2022 r. została przemianowana na Izbę Odpowiedzialności Zawodowej.
Prawo do sądu osób z niepełnosprawnościami
Przepis art. 13 Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych[3] uzupełnia inne akty prawne zawierając w swojej treści zobowiązanie do wprowadzenia dostosowań proceduralnych, w celu ułatwienia skutecznego udziału we wszelkich postępowaniach prawnych, w tym na etapie śledztwa i innych form postępowania przygotowawczego. Również wskazuje na potrzebę organizacji odpowiednich szkoleń osób pracujących w wymiarze sprawiedliwości, w tym w…
Prawo do sądu: wysłuchanie małoletniego dziecka w sprawach cywilnych
W Polsce prawo do sądu gwarantuje art. 45 Konstytucji RP, który wskazuje na prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd. Przysługuje ono wszystkim obywatelom, zarówno osobom dorosłym, jak i dzieciom.
Prawo do sądu: obligatoryjna obrona w polskim procesie karnym
Prawo do sądu, podstawowa zasada demokratycznego porządku prawnego, stanowi fundament społecznych relacji i praw obywatelskich. Jest jednym z podstawowych gwarantów sprawiedliwego i bezstronnego procesu. Jednakże, aby prawo to było skuteczne, niezbędne jest zapewnienie między innymi dostępu do rzetelnej obrony. W tym kontekście obligatoryjna obrona jest obowiązkiem, poprzez który oskarżony z mocy prawa nie może sam…
Prawo do sądu w Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności
Prawa człowieka mają ogromne znaczenie, nie tylko dla porządków prawnych poszczególnych państw, ale także dla prawa międzynarodowego. Obok, charakteryzujących się szerokim zasięgiem obowiązywania, międzynarodowych aktów odnoszących się do praw człowieka, takich jak Karta Narodów Zjednoczonych czy Powszechna Deklaracja Praw Człowieka, nieco bliższe są akty systemu lokalnego – europejskiego. Podstawowym aktem o randze europejskiej regulującym prawa…
Prawo do sądu w okresie pandemii
Zjawisko pandemii koronawirusa – Sars CoV2 – w sposób nagły i brutalny spowodowało konieczność zmiany tego, jak dotychczas rozumiane oraz przeprowadzane były rozprawy sądowe. Mimo zastoju „normalnego” życia i wstrzymania „normalnego” działania większości przedsiębiorstw, sprawowanie wymiaru sprawiedliwości musiało funkcjonować nieprzerwanie, czego skutkiem były posiedzenia prowadzone za pomocą komunikatorów internetowych w formie zdalnej.
Prawo do sądu w Konstytucji z 1997 roku
Prawo do sądu jest jednym z praw konstytucyjnych, a jego źródła należy upatrywać przede wszystkim w art. 45 Konstytucji RP z 1997 roku. Prawo to należy pojmować w różnych kategoriach ontologicznych – z jednej strony jako osobiste publiczne prawo podmiotowe, natomiast z drugiej jako środek ochrony innych konstytucyjnych praw i wolności.
Zagrożenia jakie niesie ze sobą brak poszanowania prawa do sądu
Prawa do sądu nie można interpretować również zawężająco. Dokonanie interpretacji tegoż prawa należy w sposób uwzględniający zasadę proporcjonalności oraz dwuinstancyjności postępowania. Ponadto, istotną kwestią jest również fakt, iż obie strony postępowania mają prawo zaskarżenia orzeczeń lub decyzji wydanych w I instancji.
Prawo do sądu – opracowanie zagadnienia dla studenta
W sferze administrowania wymiarem sprawiedliwości, jako pierwszy organ wymieniony jest Sąd Najwyższy, zgodnie z artykułem 175 ust. 1 Konstytucji RP. Sąd ten nie jest inkorporowany w strukturę sądownictwa powszechnego. Na mocy postanowień art. 183 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, Sąd Najwyższy pełni rolę nadzoru nad działalnością sądów powszechnych i wojskowych w obszarze wydawania wyroków,…
Przypadki współczesnych uchybień prawa do sądu
Poruszane przeze mnie aspekty prawidłowo funkcjonującego aparatu sądownictwa są naginane przez obecnych sędziów, jak i cały aparat władzy publicznej, począwszy od procesu wybierania danych sędziów na stanowiska w sposób niezgodny z konstytucją, przez działania naruszające obowiązujące prawo, aż do niewątpliwych nadużyć.
Prawo do sądu – opracowanie zagadnienia dla uczniów
Prawo do sądu, będące jednym z fundamentalnych przymiotów demokratycznego społeczeństwa, stanowi kluczowy element ochrony jednostki przed nadużyciem władzy oraz zapewnia sprawiedliwe rozstrzyganie sporów.
Prawo do sądu w konstytucji PRL i w Konstytucji z 1997 roku – analiza porównawcza
Prawo do sądu jest jednym z fundamentalnych zasad obecnie funkcjonującego systemu sprawiedliwości w krajach demokratycznych. Idea ochrony prawa do sądu – idąc za Prof. Safjanem i Prof. Boskiem – „wykształciła się jako refleks zakazu samopomocy oraz wyłączności państwa w sferze stosowania przymusu w sprawach karnych i cywilnych”.
Prawo do Sądu 